Endometrioza
Endometrioza to choroba w której fragmenty błony śluzowej macicy (endometrium) znajdują się w miejscach, w których nie powinny się znaleźć, czyli poza trzonem macicy. Endometrioza dotyczy około 10-15% procent kobiet w wieku rozrodczym i ma znaczący wpływ na jakość życia pacjentek z tą przypadłością. Jak wyglądają objawy i leczenie endometriozy?
Co to jest endometrioza?
We właściwym stanie fizjologicznym błona śluzowa macicy (endometrium) wyściela jej wnętrze i opływa szyjkę macicy. Endomertiozę możemy zdiagnozować wtedy, gdy endometrium przemieszcza się w inne miejsca organizmu i można je znaleźć np. w pęcherzu moczowym, jajnikach, otrzewnej, bliźnie po cesarskim cięciu, lub organach zupełnie nie związanych z układem rozrodczym.
Znajdujące się w innych narządach komórki endometrium reagują na wszystkie zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety podczas cyklu menstruacyjnego. Co w praktyce oznacza, że zmieniają swoją grubość, złuszczają się, a także krwawią.
Endometrioza może być jedną z przyczyn niepłodności.
Endometrioza – przyczyny
Mimo, iż endometrioza jest chorobą o nieznanym podłożu, znane są stany, które predysponują do jej rozwoju. Są to między innymi:
- przebyte operacje jamy brzusznej
- krótki cykl miesiączkowy
- obfite, długotrwałe i bolesne miesiączki
- poronienia
- liczne ciąże
- choroby autoimmunologiczne
- stosowanie wkładki wewnątrzmacicznej
- skłonność do endometriozy w rodzinie
- wysoki poziom estrogenów
- nawracanie stanu zapalnego w obrębie miednicy mniejszej
- wady w budowie macicy
Endometrioza – objawy
Endometrioza daje niespecyficzne objawy, które mogą sugerować wiele innych jednostek chorobowych w obrębie jamy brzusznej. Z tego powodu endometrioza często jest bardzo późno rozpoznawana i czas od pierwszych objawów do zdiagnozowania endometriozy wynosi często nawet ponad 10 lat. Do najczęstszych objawów endometriozy można zaliczyć:
- bolesne miesiączki
- krwawienie poza miesiączką lub przedłużające się miesiączki
- torbiele jajników
- przewlekły ból brzucha
- dolegliwości bólowe podczas stosunków płciowych
- dolegliwości bólowe podczas oddawania moczu/stolca
- wzdęcia
- zaparcia
- biegunki
- bóle w okolicy krzyżowej
Jak wygląda diagnostyka i leczenie endometriozy?
Endometrioza – rozpoznania
Postawienie diagnozy w endometriozie nie jest łatwe. Pierwszym etapem jest rzetelnie przeprowadzony wywiad medyczny z pacjentką oraz dokładne badanie ginekologiczne. Aby potwierdzić endometriozę lekarz może zalecić badanie obrazowe: USG, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Często wybieraną metodą diagnozowania endometriozy jest laparoskopia zwiadowcza wraz z badaniem histopatologicznym.
Endometrioza – leczenie
Metoda leczenia endometriozy zawsze jest dostosowana do wieku pacjentki, stopnia zaawansowania endometriozy i objawów. Duże znaczenie ma także fakt, czy pacjentka była w ciąży i czy ciążę planuje.
Leczenie opiera się na minimalizowaniu objawów choroby. W zależności od stopnia zaawansowania endomertiozy oraz planów pacjentki odnośnie zajścia w ciążę dobierane jest leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne.
Leczenie farmakologiczne endometriozy
Leczenie farmakologiczne o różnym spektrum działania ma na celu zahamowanie wzrostu endometrium, a także działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Do leczenia takiego zaliczamy:
- niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, ketoprofen, nimesulid itp.)
- leki z grupy gestagenów (medroksyprogesteron, noretisteron, linestrenol)
- antykoncepcję hormonalną (jedno lub dwuskładnikowa)
- inne formy leczenia hormonalnego (np. hormonalna wkładka wewnątrzmaciczna)
Brak poprawy jest wskazaniem do laparoskopii.
Leczenie operacyjne endometriozy
W przypadku braku poprawy po leczeniu farmakologicznym, lub nasilenia się objawów (rozsianie lub zaognienie zmian) konieczne jest radykalne leczenie chirurgiczne polegające na usunięciu ognisk endometriozy. Zabieg wykonywany jest laparoskopowo co wiąże się z niskim ryzykiem zabiegu i szybką rekonwalescencją. W szczególnie ciężkich przypadkach konieczne jest usunięcie macicy (histerektomia) i jajników, co wywołuje przedwczesną menopauzę.
Dieta w endometriozie
Istotnym elementem łagodzenia objawów endometriozy jest dieta.
Powinna ona być bogata w kwasy OMEGA 3 (tłuste ryby morskie – śledź, makrela, łosoś, sardynki, tuńczyk; olej lniany, olej z orzechów włoskich)
Warzywa i owoce
Warzywa i owoce dostarczają przeciwutleniaczy, które działają przeciwzapalnie i chronią komórki przed uszkodzeniami. W endometriozie bardzo ważne jest, aby w jadłospisie znalazły się również warzywa i owoce bogate w witaminy C, E i beta karoten:
- Warzywa (marchew, pietruszka, buraki, rzepa, rzodkiewka, pomidor, papryka, dynia, fasola, groszek, groch, soczewica, kiełki, warzywa kapustne, cebula, czosnek, koperek, szczypiorek, natka pietruszki)
- Owoce (właściwie wszystkie – należy uważać na cytrusy, szczególnie zalecane są owoce leśne – jagody, maliny, borówki, owoce dzikiej róży)
Białka
Czerwone mięso, powinno zostać zastąpione białym mięsem i rybami. Wskazane są nasiona strączkowe (soczewica, fasola) oraz produkty mleczne (kefiry, jogurty).
Węglowodany
Dobrze jest wykluczyć z diety białe pieczywo, produkty zawierające mąkę pszenną i biały ryż. W ich miejsce można włączyć do diety:
- Kasze (gryczana, jaglana, jęczmienna)
- Ryż brązowy
- Płatki owsiane
- Otręby
- Muesli
- Pieczywo z mąk pełnoziarnistych (żytniej, owsianej, orkiszowej, kukurydzianej)
- Makarony razowe
Tłuszcze
Szczególnie polecane są tłuszcze pochodzące z lnu (siemienia lnianego), konopi, dyni, oleje rybne, olej z wiesiołka i ogórecznika, oliwa z oliwek.
Inne
Unikamy kawy, herbaty, alkoholu i papierosów.
Endometrioza, a niepłodność
Mniej więcej połowa pacjentek z endometriozą jest leczona z powodu niepłodności. Połowa kobiet z niepłodnością choruje na endometriozę. Stan ten wynika z immunologicznego działania różnych czynników zapalnych i toksycznych utrudniających sam proces zapłodnienia, a także zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w błonie śluzowej macicy. Równocześnie powstające torbiele endometrialne powodują wyniszczanie jajników oraz zmniejszają rezerwę jajnikową (ilość komórek jajowych).
Jeśli dostrzegasz u siebie jakieś niepokojące objawy, umów się na wizytę
do naszego Lekarza Ginekologa w Centrum Medycznym BetaMed
32 420 29 00 .
https://www.medistore.com.pl/zdrowie/endometrioza
https://www.pzuzdrowie.pl/poradnik-o-zdrowiu/zdrowie-kobiety/endometrioza-przyczyny-objawy-leczenie
https://www.emc-sa.pl/dla-pacjentow/blog/co-to-jest-endometrioza-i-jak-ja-leczyc
https://www.invimed.pl/przyczyny-nieplodnosci-endometrioza
https://leczymyendometrioze.pl/dieta-przy-endometriozie/
https://fundacjaernesta.pl/endometrioza-leczenie-farmakologiczne-i-operacyjne/
