Serce płucne co to?

Serce i płuca to zgrany zespół, który musi ze sobą ściśle współpracować każdej sekundy w naszym ciele. Kiedy płuca zaczynają poważnie chorować, serce automatycznie przejmuje na siebie dodatkowy, ogromny ciężar. Taki stan przeciążenia lekarze nazywają właśnie sercem płucnym.

Jeśli Ty lub Twój bliski zmagacie się z sercem płucnym to
umów wizytę do Poradni Kardiologicznej
w Centrum Medycznym BetaMed: ☎ 32 420 29 00 .

Jak wygląda współpraca serca i płuc?

Nasze serce to w rzeczywistości dwie pompy zamknięte w jednym narządzie, które pracują w idealnej harmonii:

lewa strona serca ma niezwykle odpowiedzialne zadanie – pompować krew bogatą w tlen do całego ciała: od czubka głowy po palce u stóp, a to wymaga dużej siły
prawa strona serca ma tylko jedno, lokalne zadanie: odbiera zużytą krew z organizmu i przesyła ją tuż obok – do płuc, aby tam mogła „zatankować” świeży tlen

W zdrowym organizmie ta droga z prawej komory do płuc jest krótka, łatwa i przyjemna. Płuca są elastyczne, a naczynia krwionośne w nich szerokie, więc prawa strona serca nie musi wkładać w tę pracę niemal żadnego wysiłku.

Co to jest serce płucne?

Serce płucne (łac. cor pulmonale) to zaburzenie struktur i funkcji prawej komory serca spowodowane chorobą układu oddechowego lub zmianami w naczyniach płucnych, prowadzące do zwiększonego oporu w krążeniu płucnym. W efekcie prawa komora przeciążona pracuje ciężej, co może prowadzić do jej przerostu, a w późniejszych stadiach — niewydolności prawej części serca.

Postacie serca płucnego

Wyróżniamy dwie główne postacie serca płucnego. Różnią się one przede wszystkim tym, jak szybko się rozwijają.

Ostre serce płucne

Rozwija się w ciągu kilku minut lub godzin. To nagły stan zagrożenia życia, w którym zdrowe do tej pory serce z sekundy na sekundę napotyka potężną barierę w płucach. Taki stan wymaga natychmiastowego wezwania karetki

przyczyny: zatorowość płucna
objawy: nagły i silny brak tchu, ból w klatce piersiowej, bladość

Przewlekłe serce płucne

Rozwija się po cichu przez miesiące, a nawet lata. Prawa komora serca przez długi czas próbuje walczyć z oporem w płucach, powoli grubiejąc i słabnąć.

przyczyny: wieloletnie przewlekłe choroby płuc, takie jak – POChP lub ciężka astma
objawy: stopniowo narastające zmęczenie, zadyszka przy wchodzeniu po schodach, a z czasem puchnięcie kostek i nóg

Najczęstsze przyczyny serca płucnego

Serce płucne nie jest osobną chorobą – to zawsze skutek innych problemów z płucami. Gdy układ oddechowy szwankuje, serce musi pracować ponad siły, co z czasem je skrajnie osłabia. Oto najczęstsze przyczyny tego stanu:

przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
zatorowość płucna
ciężki i nieleczony bezdech senny
zwłóknienia płuc
nieleczona i ciężka astma
pylica płuc

Jakie są objawy?

Objawy serca płucnego rozwijają się stopniowo i łatwo je zbagatelizować. Oto najważniejsze sygnały, które wysyła przeciążony organizm:

zadyszka i brak tchu – początkowo tylko przy wysiłku (np. wchodzeniu po schodach), z czasem również podczas odpoczynku
obrzęki kostek i nóg – wieczorne opuchnięcia stóp i dolnych partii nóg, spowodowane zatrzymywaniem wody w organizmie
ciągłe zmęczenie – silne uczucie braku energii i osłabienia, które nie mija nawet po odpoczynku
sine zabarwienie skóry (sinica) – niebieskawy odcień warg, płatków uszu lub palców, wynikający z niedotlenienia krwi

Diagnoza serca płucnego – jak wygląda?

Postawienie diagnozy polega na zbadaniu zarówno serca, jak i płuc. Wszystkie kluczowe badania są bezpieczne i całkowicie bezbolesne:

echo serca (USG) – najważniejsze badanie, które pozwala lekarzowi obejrzeć prawą komorę na ekranie, ocenić jej wielkość oraz zmierzyć ciśnienie krwi płynącej do płuc
spirometria – prosty test oddechowy (polegający na wydmuchiwaniu powietrza), który pokazuje, w jakiej kondycji są płuca i czy to one (np. poprzez POChP) przeciążają serce
RTG klatki piersiowej – klasyczne prześwietlenie, które ujawnia rzeczywisty rozmiar serca oraz stan tkanki płucnej
EKG – rejestruje elektryczną pracę serca i szybko wykrywa cechy przeciążenia prawej komory

Leczenie tej choroby – co może pomóc?

Gdy lekarz stawia diagnozę serca płucnego, proces terapeutyczny zaczyna się od wdrożenia dwóch podstawowych metod farmakologicznych, które działają natychmiastowo:

leki moczopędne mają na celu odciążenie serca poprzez zmniejszenie objętości płynów w krwioobiegu
leki wziewne mają na celu rozszerzenie oskrzeli i naczyń, czyli ich zadanie polega na maksymalnym otworzeniu dróg oddechowych i zmniejszeniu stanu zapalnego

Co następuje po tym etapie?

Dopiero po ustabilizowaniu pacjenta powyższymi metodami farmakologicznymi, lekarz decyduje o przejściu do kolejnych, bardziej zaawansowanych metod leczenia sprzętowego:

Tlenoterapia

Jeśli badania wykażą zbyt niski poziom tlenu we krwi (hipoksemię), lekarz przepisuje koncentrator tlenu. Tlen działa tu jak lek – fizycznie rozszerza naczynia krwionośne w płucach.

Domowa wentylacja mechaniczna

Metoda wprowadzana, gdy osłabione płuca nie radzą sobie z usuwaniem dwutlenku węgla (np. w zaawansowanym POChP). Całe leczenie odbywa się w warunkach domowych (stąd potoczna nazwa „wentylacja domowa”) i jest w pełni refundowane przez NFZ. Co w ramach takiego świadczenia pacjent otrzymuje w warunkach domowych?

bezpłatny respirator wraz z osprzętem i konfiguracją – urządzenie wspierające oddychanie, dopasowane do potrzeb pacjenta (do wentylacji przez maskę lub rurkę tracheostomijną)
regularne wizyty personelu medycznego – lekarza, pielęgniarki i fizjoterapeuty
edukację pacjenta i jego bliskich